เช้าวันหนึ่งผมพบตัวเองบนรถไฟ นานมากแล้วที่ไม่ได้แนบก้นลงบนหลังของเจ้าม้าเหล็ก บรรยากาศเก่าๆ หวนคืนมาให้นึกระลึกถึง กลิ่นเหล็กและเสียงโครมครามดังอยู่ตลอดเวลาที่เกือกของม้าตัวนี้กระทบกระแทกลงบนรางวิ่งของมัน คนขายไก่ย่างข้าวเหนียวดูจะเป็นภาพคุ้นชิน เสียงเรียกให้ลองลิ้มชิมของผลไม้ที่อร่อยที่สุด อย่างน้อยๆ ก็ที่สุดบนขบวนรถไปนี้ หนุ่มสาวที่นั่งแอบอิงบนม้านั่งไม้หลังตรง มันคงนุ่มสำหรับพวกเขาทีอยู่ในห้วงเวลาของความสุขสม ลมหนาวโชยผ่านช่องลมเล็กๆ ตามข้อต่ออวัยวะของม้าตัวนี้ สร้างความเหน็บหนาวให้ใครบางคนที่นั่งอยู่คนเดียวบนม้านั่งไม้ ผู้คนหลากหลายขึ้นและลงผลัดเปลี่ยนเมื่อเจ้าม้าตัวนี้เทียบท่าชานชลาระหว่างทาง ภาพที่มองเห็นเหล่านี้หวนให้นึกถึงนิยายเรื่อง หลายชีวิต ของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช แม้ว่าพาหนะจะแตกต่างกันไป แต่ชีวิตผู้คนที่ผ่านเลื่อนไหลไปมาบนคลองจักษุในขณะนี้ก็ชวนให้นึกถึงเรื่องราวของพวกเขาแต่ละคน อย่างไอ้หนุ่มนักดนตรีที่ยืนสูบบุหรี่บนข้อต่อระหว่างขบวน สายตาที่ทอดยาวออกไปชวนให้รู้สึกว่า เสียงเพลงบ้านเกิดนั้นเรียกหาเขา หรือว่าเขาเองนั่นแหละที่ออกจากบ้านเกิดและกำลังมุ่งหน้าหาที่ทางใหม่ให่ใ้กับชีวิตและเสียงดนตรีของเขา หรือเขากำลังนิ่งสดับและใช้สมาธิไปกับเสียงล้อกระแทกรางเพื่อค้นหาท่วงทำนองใหม่และตัวโน้ตที่ตกหล่นในระหว่างการเดินทาง หญิงแก่โพกผ้าแบบอิสลามิกชนนั่งโดดเดี่ยว มือที่เหี่ยวแห้งด้วยวัยขยับเพื่อกระชับเสื้อคลุมราวกับว่าจะให้มันแนบเป้นส่วนหนึ่งกับผิวหนัง ความหนาวเหน็บทำร้ายคนสูงอายุได้ดีกว่าหนุ่มสาว พนักงานรถไฟเดินตรวจตราเป็นระยะ เสียงตัวหนีบตัวดับแต๊กๆ ทุกครั้งยามที่เขาเดินผ่าน การวนเวียนกับกิจกรรมซ้ำซากคงดีถ้ามือไม้ได้ขยับเป็นจังหวะทำนอง หรือเป็นการซ้อมเพื่อความคุ้นชินกับอุปกรณ์ในมือ ตำรวจรถไปดูเป็นหน่วยงานใกล้ชิดประชาชนเป็นที่สุด พวกเขาเดินไปมาตลอดเวลาที่รถขับเคลื่อน ตู้เสบียงด้านหลังดูเหมือนจะว่างเปล่าในขณะนี้ บรรยากาศต่างจากเมื่อคืนที่ครึกครื้นไปด้วยผู้คนเวียนเข้าออก พ่อค้าแม่ค้าขายกาแฟเดินถือกระติกน้ำร้อนบริการถึงที่ ผมนึกถึงเครื่องจักรชงกาแฟอัตโนมัติที่เรา ที่เป็นผู้ซื้อต้องเดินไปแสวงหามัน แทนที่มันจะอัตโนมัติจริงๆ เมื่อเราอยากกินมันควรประเคนกาแฟหอมมาให้ถึงที่ เพราะมันถูกสร้างขึ้นมาเพื่อความสะดวกสบายมิใช่หรือ เสียงโทรศัพท์หลากสำเนียง ทั้งรุ่นเก่าใหม่ดังมาเป็นระยะ เสียงเพลงประจำเครื่องทำให้ผมมองไปยังเจ้าของเครื่องมือสื่อสารนี้บ่อยๆ เปล่า ผมไม่ได้รำคาญ เพียงแต่สนใจควมาสัมพันธ์ของคนและโทรศัพท์รวมถึงสำเนียงเรียกเข้าที่พวกเขาเลือก บางเครื่องร้องเพลงของคนไกลบ้านชวนให้หัวใจทะยานกลับรวงรัง บางเครื่องแผดเสียงของวงร๊อกชื่อดัง แต่ละสำเนียงนั้นอาจจะบอกบุคลิกของเจ้าของเครื่องได้บางส่วน แต่ไม่ใช่ทุกคน เพราะเมื่อเสียงเพลงซิมโฟนีหมายเลขห้าดังขั้นเมื่อใด ผมจะต้องเห็นตัวเองมีสีหน้าฉงนพร้อมกับอาการค้นหาคำตอบประดับอยู่เมื่อนั้น เจ้าของมันเป็นหญิงสาวที่นั่งเยื้อจากผมไปหนึ่งแถวทางด้านหน้า จากด้านข้างผมมองเห็นความโค้งว้าที่เหมาะสมของรูปหน้า แม้เสื้อผ้าที่หนาแน่นสำหรับฤดูหนาวจะปกปิดส่วนต่างๆ ของร่างกายได้มิดชิด แต่ใครบางคนสามารถดูเสื้อผ้าแล้วเห็นถึงบุคลิกคนใส่ และผมเองจำเขามา การเลือกเสื้อผ้าของหญิงสาวแสดงออกถึงรสนิยมที่ดี และสีผิวท่าทางของหล่อนเองไม่บ่อยนักที่ปรากฎเห็นบนรถไฟชั้นสาม ทุกครั้งที่เพลงคลาสสิกของหล่อนดังขึ้น หล่อนมักจะยกมันขึ้นมามองด้วยอาการปกติด ราวกับว่ามันเป็นส่วนหนึ่งของร่างกาย และเสียงเพลงนั้นจะดังต่อเนื่องไปเรื่อยๆ โดยไม่มีการรับสาย ใบหน้าจากด้านข้างเรียบเฉย และบางครั้งความสวยงามนั้นก็มาพร้อมกับความเศร้าสร้อย ความสนใจทั้งหมดทั้งมวลของผมนั้นดำดิ่งอยู่กับสำเนียงนั้นและเจ้าของเครื่อง ไม่ ผมเองไม่เชื่อเหตุบังเอิญของใครบางคนที่พบรักบนรถไฟ หรือไม่ได้หวังสิ่งใดๆ จากหญิงสาวเจ้าของโทรศัพท์ เพียงแต่ความสนใจแปลกประหลาดที่รวมอยู่ในองค์ประกอบต่างๆ ในตัวหญิงสาวดึงดูดให้ผมไม่สามารถสลัดความคิดคำนึงบางอย่างออกจากหัวได้ ในขณะนั้นเสียงล้อเหล็กแทบจะไม่ได้ยิน ผู้คนรอบข้างนั้นเหมือนได้หายไปจากสายตา ทั้งขบวนรถไฟเหมือนกับมีเพียงหล่อนนั่งอยู่เท่านั้น แม้แต่ตัวผมเองก็ถูกทำให้หายไปด้วย ดูเหมือนรถไฟทั้งขบวนถูกครอบคลุมด้วยความแปลกประหลาดพิสดารขององค์ประกอบในตัวหล่อน สำหรับผมมันดูเหงาพิลึก เหงาทว่าสวยงามและก็ระคนกับความประหลาดล้ำ มันเป็นความรู้สึกที่บอกไม่ถูก ผมมองหล่อนจากระยะห่างเพียงหนึ่งแถวที่นั่ง แต่ภาพนั้นเหมือนกับเรามองภูเขาสวยงามไกลตาที่จมอยู่ในหมอกแดดตอนเช้า สวยงามแต่ไกลออกไป ผมไม่แน่ใจนักว่าเป็นหล่อนเองหรือเปล่าที่พยายามอยู่ไกลออกไป ไกลออกไปจากผู้คน เสียงเพลงของเครื่องยังดังล่องลอยอยู่ ความจริงสำเนียงเพลงนั้นไม่เศร้าสร้อยแต่ไม่รู้ทำไม บรรยากาศรอบข้างจึงดำดิ่งลงสู่ห้วงเหวของความโดดเดี่ยว เสียงประกาศจากสถานีปลายทางดังขึ้น ผมรู้สึกตัวและขยับจัดแจงเป้ใบเล็กเพื่อเตรียมเคลื่อนย้ายตัวเองไปสู่พาหนะอื่นๆ ผมลงรถเป็นคนรองสุดท้ายในขบวนของผม เมื่อเดินผ่านหล่อนผมอดไม่ได้ที่จะกวาดหางตามอง ไม่เห็นอะไรมากนัก รู้แต่เพียงว่าหล่อนไม่มีทีท่าว่าจะขยับออกจากที่นั่ง หล่อนนนั่งในท่าที่ดูเหมาะและราวกับเป็นส่วนหนึ่งของเก้าอีไม้ตัวนั้น เมื่อสองเท้าแตะชานชลาผมยืนมองขตู้เดิมของขบวนรถไฟ ยังคงไม่มีใครลงมาเพิ่มจากที่ผมลง เนิ่นนานาทีจนสถานีรถไฟแห่งนี้เริ่มร้างไร้ผู้คน มีแค่ผมกับขบวนรถไฟ และถ้าจะมีคนเพิ่มก็คงเป็นหญิงสาวคนนั้น ผมตัดสินใจเดินหันหลังจากไป ขบวนรถไฟอยู่เบื้อหลัง อาจจะเป็นไปได้ที่หลังจากนั้นหล่อนก็อาจจะลุกก้าวลงมาจากตู้รถไฟ และเป็นไปได้ที่หล่อนอาจจะอยู่ในท่าเดิมที่สวยงามกลมกลืนกับรถไฟ และไม่จากไปไหนจนรถไฟเคลื่อขวบนอีกครั้ง ผมพยายามเลิกสนใจเหตุการณ์ในหัว แต่ความรู้สึกติดค้างคล้ายแมงมุมชราที่ชักใยเกี่ยวโยงต้นเสาใต้ถุนเพื่อเวลาสุดท้ายของชีวิต ความแปลกประหลาดนั้นยังไม่จางหายแม้ในเวลานี้...